Waar kun je vogels kijken in Gelderland? De regio Arnhem is een van de mooiste plekken om vogels te spotten. Van uiterwaarden langs de Rijn en IJssel tot de bossen en heide van Nationaal Park Veluwezoom: hier leven het hele jaar door tientallen vogelsoorten. In dit artikel ontdek je vijf locaties waar je bijzondere vogels kunt zien, van ijsvogels en lepelaars tot de zeldzame klapekster. Ook deelt ervaren vogelaar Benno van den Hoek zijn tips voor beginners.
1. Vogels kijken vanuit de hut in Meinerswijk
2. Trekvogels spotten in de Velperwaarden
3. Vogels kijken op de Veluwe bij de Posbank
4. Watervogels bekijken bij de Hondsbroekse Pleij
5. Spechten zoeken in Park Sonsbeek en Park Zijpendaal
6. Tips voor de beginnende vogelaar
Goed om te weten: Vogels zijn vaak het actiefst vroeg in de ochtend en rond de schemering. Neem een verrekijker mee en beweeg rustig. Blijf op de paden en houd voldoende afstand tot nesten en rustende vogels. Welke soorten je ziet, verschilt per seizoen.
1. Vogels kijken vanuit de hut in Meinerswijk
Begin je net met vogels kijken? Dan is de vogelkijkhut in Meinerswijk een fijne plek. De stalen hut staat in het water en vormt zelf al een opvallend kunstwerk. Vanuit de beschutte opening kijk je rustig over de plassen en oevers.
In dit waterrijke natuurgebied leven veel eenden en steltlopers. Kijk ook goed naar laaghangende takken boven het water. Daar kan plotseling een felblauwe ijsvogel zitten. Een grote zilverreiger herken je juist aan zijn lange hals en witte veren.
- Locatie: natuurgebied Meinerswijk in Arnhem
- Bereikbaarheid: gebruik de westelijke ingang aan de Drielsedijk
- Tip: bekijk de plattegrond bij de ingang voor de route naar de hut
Welke vogels spot je hier?
2. Trekvogels spotten in de Velperwaarden
De Velperwaarden liggen tussen Velp en de IJssel. Graslanden, akkers, bosjes en ondiepe plassen wisselen elkaar hier af. Die variatie trekt het hele jaar door verschillende vogels aan.
In het voor- en najaar gebruiken steltlopers en eenden de plassen als rustplaats tijdens hun trek. De lente brengt onder andere grutto’s, lepelaars, watersnippen en tureluurs. In de winter vullen groepen kolganzen, brandganzen en grauwe ganzen de graslanden.
Luister ook naar de meidoornhagen. Daar hoor je soms de grasmus, braamsluiper, ringmus of zwartkop. Met veel geduld kun je zelfs minder algemene soorten tegenkomen, zoals het bokje, de bonte strandloper of zomertaling.
- Locatie: uiterwaarden tussen Velp en de IJssel
- Beste periode: lente en najaar voor trekvogels, winter voor grote groepen ganzen
- Tip: neem een verrekijker mee voor vogels op het water en de akkers
3. Vogels kijken op de Veluwe bij de Posbank
Waar kun je vogels kijken op de Veluwe? Nationaal Park Veluwezoom is een goede keuze. Rond de Posbank wandel je door bossen en over uitgestrekte heidevelden. Vanaf de hooggelegen delen kijk je ver over het heuvelachtige landschap. Nationaal Park Veluwezoom staat bekend om zijn reliëf, bossen, heide en weidse uitzichten.
Speur boven de bomen naar een raaf. Op de heide kun je een boomleeuwerik of roodborsttapuit zien. In de winter duikt soms een klapekster op. Deze vogel zit vaak op een hoge tak of struik, vanwaar hij zijn omgeving bekijkt. Tip van de redactie: wil je het vogelspotten combineren met een wandeling over de Posbank? Volg dan de Happen en Stappen wandeling van Paviljoen de Postbank. Tijdens deze wandeling van elf kilometer start je met een kop koffie of thee met gebak, eet je een lekker soepje bij Koetshuis Rhederoord en sluit je af met een lunch bij het Paviljoen.
- Locatie: Nationaal Park Veluwezoom, Beekhuizenseweg 1, Rheden
- Beste kijktip: speur zowel in de lucht als tussen de lage struiken
- Openingstijden Paviljoen de Postbank: dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur
- Bekijk alle informatie over de Happen en Stappen route via de website
- Lees al onze tips voor een dagje uit op de Veluwezoom
Welke vogels kun je hier zien?
-
Paviljoen de Posbank
Paviljoen de Posbank
In het hart van de Posbank vind je Paviljoen de Posbank, het perfecte begin- of eindpunt van jouw moment in de natuur. Meer info over Paviljoen de Posbank
RHEDEN
4. Watervogels bekijken bij de Hondsbroekse Pleij
De Hondsbroekse Pleij ligt bij Westervoort, waar het Pannerdensch Kanaal en de IJssel samenkomen. Je vindt hier moeras, grasland en plassen. Die combinatie maakt het gebied aantrekkelijk voor veel vogelsoorten.
In het gebied zijn ongeveer honderdtachtig soorten waargenomen. De oevers trekken steltlopers aan. Ganzen en eenden gebruiken de graslanden om te rusten en voedsel te zoeken. In de winter zie je hier onder andere smienten, slobeenden, wintertalingen, knobbelzwanen en futen. ’s Zomers zoeken visdieven, scholeksters en veldleeuweriken er naar voedsel.
Ook de wulp overwintert in dit gebied. Kijk naar zijn lange, gebogen snavel en luister naar zijn opvallende roep.
- Locatie: Pleijdijk bij Westervoort
- Beste periode: winter voor eenden, ganzen, zwanen en wulpen. Zomer voor visdieven, scholeksters en veldleeuweriken
5. Spechten zoeken in Park Sonsbeek en Park Zijpendaal
Voor bijzondere vogels hoef je Arnhem niet uit. In Park Sonsbeek en Park Zijpendaal wandel je tussen oude bomen, waterpartijen en open grasvelden. Daardoor leven hier zowel stads- als bosvogels.
Tip van de redactie: luister eerst voordat je omhoogkijkt. Het roffelen tegen een boomstam verraadt vaak een specht. In de twee parken kun je vier soorten tegenkomen: de groene, zwarte, grote bonte en kleine bonte specht.
Ook ijsvogels, knobbelzwanen, groenlingen en buizerds leven in de parken. In de boomtoppen verschuilen zich soms matkoppen, glanskoppen en vuurgoudhanen. Daarnaast woont er een kolonie blauwe reigers.
- Locaties: Park Sonsbeek en Park Zijpendaal in Arnhem
- Meer van de natuur in Arnhem ontdekken? Lees ook onze tips voor wandelen in de regio
Welke spechten kun je hier tegenkomen?
Tips voor de beginnende vogelaar
Benno van den Hoek is een ervaren vogelaar en lid van Vogelbeschermingswacht Noord-Veluwe. Zijn belangrijkste advies klinkt eenvoudig: kijk goed om je heen. Niet alleen recht vooruit, maar ook naar links, rechts en boven je.
1. Wat neem je mee om vogels te kijken?
‘Een verrekijker en een vogelgids vormen een goede basis. Met een verrekijker zie je details aan de snavel, poten en veren. Die kenmerken helpen je om de soort te bepalen. Een notitieboekje of vogelapp kan ook handig zijn. Noteer waar en wanneer je een vogel zag. Kijk bij twijfel later rustig terug.’
2. Hoe vind en herken je een vogel?
‘Scan eerst langzaam de omgeving. Kijk naar boomtoppen, struiken, oevers en open water. Zie je beweging? Richt dan je verrekijker op die plek.
Let vervolgens op de vorm en lengte van de snavel, de kleur van de veren, de lengte van de poten, de manier van vliegen, het geluid en het landschap waarin de vogel zit. Kom alleen dichterbij als dat zonder verstoring kan. Een vogel die opvliegt, waarschuwingsgeluiden maakt of onrustig beweegt, heeft meer ruimte nodig.’
3. Waarom zijn rust en geduld hierbij belangrijk?
'Wie stil blijft staan, ziet meer. Vogels hervatten na een tijdje vaak hun normale gedrag. Je ziet ze dan eten zoeken, nestmateriaal verzamelen of tussen takken bewegen. Geduld helpt bovendien bij het herkennen van soorten. Soms zie je eerst alleen een silhouet. Even later draait de vogel zich om en verschijnt precies dat opvallende detail.'
4. Wat is de beste tijd om vogels te kijken?
'Dat hangt van het seizoen af. In de zomer zijn vogels vaak vroeg in de ochtend en tijdens de schemering actief. In de winter maakt het tijdstip meestal minder verschil. Ook het seizoen bepaalt welke soorten je ziet. De lente staat in het teken van zang en broeden. In het voor- en najaar trekken veel vogels door Nederland. De winter brengt ganzen, eenden en andere overwinteraars naar waterrijke gebieden. De verspreiding en aantallen van vogels veranderen bovendien door de tijd.'
5. Waar begin je met vogels kijken?
'Start dicht bij huis, in een stadspark of bij een vogelkijkhut. Daar kom je veel algemene soorten tegen. Je leert zo stap voor stap verschillen herkennen. Park Sonsbeek en Meinerswijk zijn daarom fijne startpunten. Wil je vogels kijken op de Veluwe? Ga dan naar Nationaal Park Veluwezoom en speur vanaf de Posbank naar bos- en heidevogels.'
Dit vind je misschien ook interessant
Veelgestelde vragen over vogels kijken in regio Arnhem
In Gelderland kun je onder andere vogels kijken in Meinerswijk, de Velperwaarden, Nationaal Park Veluwezoom en de Hondsbroekse Pleij. Ook de Arnhemse parken Sonsbeek en Zijpendaal trekken veel soorten aan. Kies uiterwaarden voor water- en trekvogels en bezoek bossen of heide voor spechten, raven en boomleeuweriken.
Nationaal Park Veluwezoom is een mooie plek om vogels te kijken op de Veluwe. Rond de Posbank vind je bossen, heide en hoge uitkijkpunten. Je kunt er onder andere de roodborsttapuit, boomleeuwerik, raaf en klapekster tegenkomen. Natuurmonumenten beschrijft Veluwezoom als een gevarieerd gebied met bossen, heidevelden, zandverstuivingen en veel reliëf.
In Nederland leven veel bijzondere vogelsoorten. Rond Arnhem kun je onder andere de ijsvogel, lepelaar, klapekster, zwarte specht, grote zilverreiger en boomleeuwerik zien. Welke soorten je tegenkomt, hangt af van het landschap en het seizoen.
Vroeg in de ochtend en rond zonsondergang zijn veel vogels actief. In de lente hoor je veel zangvogels. Het voor- en najaar zijn goede perioden voor trekvogels. In de winter zie je in de uiterwaarden grote groepen ganzen en eenden.