Westervoortsedijk

Zo kun je ons bereiken

Adres:
Westervoortsedijk
Arnhem
Plan je route
Afstand:

Verhaal vanuit een Nederlandse soldaat

Bij dit kruispunt duiken al in de eerste nacht van de Slag om Arnhem, de nacht van zondag op maandag, Duitse troepen op. Ze horen bij een…

Verhaal vanuit een Nederlandse soldaat

Bij dit kruispunt duiken al in de eerste nacht van de Slag om Arnhem, de nacht van zondag op maandag, Duitse troepen op. Ze horen bij een Duits SS-bataljon dat over de brug naar Nijmegen wil trekken. Er breken in de melkfabriek hier aan de overkant hevige gevechten uit met de Britse para’s. Daarbij vallen aan beide zijden veel slachtoffers. Op maandag verschijnen hier de eerste Duitse tanks. Ze zijn in Bielefeld op de trein gezet, zo’n tweehonderdvijftig kilometer van Arnhem. Het zijn verouderde types die in Duitsland worden gebruikt voor de rijopleiding van tankchauffeurs, maar ze blijken hier nog steeds goed inzetbaar bij de gevechten. Ten noorden van dit kruispunt, richting Berenkuil, komen een dag later meer Duitse versterkingen aan. Daar zijn twee Tiger-tanks bij. Het lukt de para’s om met licht antitankgeschut één van die Tigers te raken, maar de tank wordt niet uitgeschakeld. De tanks beschieten de gebouwen waar de Britten zich hebben verschanst. Eerst het dak, dan de bovenste etage, en zo naar beneden worden de gebouwen in puin gelegd. De Britten worden op woensdag hier van de oostkant van de oprit verdreven. Ze trekken zich terug in een aantal gebouwen aan de stadskant, waar ze nog één dag zullen standhouden.

Verhaal vanuit een Nederlandse burger

Daar rechts, op de plek van dat hoge kantoor, staat in september 1944 een rij woonhuizen. In één daarvan woont Piet. Hij is tweeëntwintig jaar. Hij woont er met zijn moeder, zijn zieke oma, zijn tante en tien jongere broertjes en zusjes. Als de gevechten bij de brug uitbreken vluchten ze allemaal naar de kelder. Daar zitten ze twee dagen en nachten. Dan wordt het echt gevaarlijk: de Duitsers beginnen de huizen in brand te steken. Het vuur komt dichterbij. Piet rent over straat naar de school aan de overkant. Daar zitten de Engelsen. Hij vraagt wat ze moeten doen. Een Engelse soldaat wijst ze de weg: hier onder brug door. En zo gaat Piet met zijn hele familie hier over de stoep, onder het viaduct door, wapperend met een molton deken als witte vlag. Ze worden beschoten, waarschijnlijk door een Duits vliegtuig, maar de dikke pilaren van het viaduct vangen de kogels op. Aan de andere kant lopen ze dwars door de vuurlinie. De Duitsers aan de ene kant van de straat, de Engelsen aan de andere kant. Als door een wonder overleeft de hele familie de oorlog, maar hun huis gaat verloren.

Verhaal vanuit een Nederlands kind

Kijk eens naar die stenen trap daar, de trap die naar boven naar het fietspad gaat? Als je goed kijkt zie je daar nog kogelgaten zitten. Die zijn van de gevechten hier bij de brug. Steek je vinger er maar eens in! Je kunt aan een kogelgat niet zien of het een Engelse of Duitse kogel was die het gat heeft gemaakt. Er bestaan geen ‘goede’ of ‘foute’ kogels. Als ze je raken ben je de pineut, zo is het gewoon. Er worden veel herdenkingen bij de brug gehouden. Misschien heb je er wel eens aan meegedaan. Er zijn toespraken en mensen leggen bloemen en kransen. Als je goed kijkt zie je wel een verandering bij die herdenkingen. Vroeger was het allemaal heel duidelijk: de Duitsers, dat waren de vijanden. We hadden er zelfs bijnamen voor. ‘Hunnen’ of ‘moffen’. En de dappere Engelsen vochten als leeuwen voor onze vrijheid. Het was ‘goed’ tegen ‘fout’. Tegenwoordig gaat het herdenken veel minder over ‘goed’ en ‘fout’. Het herdenken gaat eigenlijk steeds meer over de verschrikkingen van de oorlog. Oorlog is even erg voor Duitsers, Engelsen, Polen of Nederlanders. We moeten samen zorgen dat zoiets nooit meer kan gebeuren!

Westervoortsedijk

Hier ga je heen